هزارتوی غم – نقد سریال «زیر هشت»

زیر هشت قطعا و بدون شک در قحطی سریال‌های مناسب در این روزها و با حضور رقیب آبکی‌ای به نام فاصله‌ها آس سیروس مقدم و شبکه یک بود. کارگردانی رو به رشد مقدم و نماهای سینمایی و دیالوگ‌نویسی همراه با تفکر و تعقل و فیلم‌برداری بدیع، نوید روزهای خوب سریال‌سازی او را در تلویزیون می دهد.

نام مجموعه زیر هشت
کارگردان سیروس مقدم
فیلمنامه سعید نعمت‌الله
موسیقی آریا عظیمی‌نژاد
بازیگران امیر جعفری (عطا خان‌عمو)
پانته‌آ بهرام (منیژه کارخانه)
کامران تفتی (منصورکارخانه)
آتیلا پسیانی (علی عیوضی)
گونه ملودرام اجتماعی
کشور ایران
زمان 45 دقیقه
امتیاز من 3/4

کارهایی که سیروس مقدم انجام داده در تلویزیون را کمابیش دنبال کرده‌ام ، البته مجموعه رستگاران استثناست و آن را ندیده‌ام. اما پلیس جوان ، نرگس، ریحانه ، پرواز در حباب ، پیامک از دیار باقی و چاردیواری را باز هم کمابیش دوست‌داشته‌ام. مهم‌ترین وجهه کار مقدم این است که داستان‌گوست. دو کار خوب‌تر مقدم به زعم من را که رستگاران باشد (که گفتم آن را ندیده‌ام ، اما بازخوردهای مثبتش را در جامعه نقد و تحلیل هنری دریافته‌ام) و همین زیر هشت که دلیل‌های خودم را برای دوست‌داشتنش بیان می‌کنم ، سعید نعمت‌الله نوشته که در کارنامه‌اش نویسندگی مجموعه رستگاران هم دیده‌ می‌شود و جالب این‌که فکر طرح ساخت زیر هشت هم همان موقع به ذهنش رسیده است.از نعمت الله مجموعه جراحت در روزهای ماه رمضان نیز پخش خواهد شد. نماهای عجیب و کات‌های سریع را در کارهای اخیر مقدم مثل پیامک … و چاردیواری هم دیده‌ایم. اما مهم‌ترین مسئله دارای اهمیت در «زیر هشت» تلخی آن است که حقیقتا در سال‌های اخیر در مجموعه- سازی تلویزیون سابقه‌ای نداشته است.

آخرین سریال خوبی که از تلویزیون ایران دیده‌ام جست‌وجوگران بوده که بسیار هم کم قدر دید و فکر کنم اصلا دیده نشد ، اما به جرات می‌توانم بگویم که یکی از 3 سریال برتر ده سال اخیر بوده است. با سر و شکل به‌روزش مثلا این‌که هر قسمتش برای خود نامی جداگانه داشت ، یادم است نام قسمتی که پیام ده‌کردی در نقش مجید مقدم وارد سریال می‌شد «تازه‌وارد» بود و داستان‌گویی‌اش و شخصیت‌های نزدیک به مایش و هم‌چنین روایت جسورانه‌اش از فساد اداری ،‌همه و همه یک سریال بسیار دیدنی و جذاب روبه‌روی ‌آدمی قرار می‌داد. در کل آن‌قدر سریال خوبی بود که حتا برایش در ویکی‌پیدیای انگلیسی هم مقاله داریم.

نقد سریال «زیر هشت»

تصویربرداری

اما حدیث «زیر هشت» چیز دیگری است. درست است که افه‌های تصویری و فیلم برداری در سریال‌های اخیر مقدم نقد شده است و گفته شده که نیازی به این همه تکان دوربین و کات‌های سریع و نماهای اکستریم کلوزآپ نیست ، اما فکر می‌کنم برای این‌که سریالی در تلویزیون ایران متفاوت باشد، باید از همچنین افه‌هایی استفاده کرد. فیلم تعلیق دارد ، (قسمت‌های آخر فیلم که سفارشی‌سازی می‌شوند را قلم بگیرید) ، برای القای درست و به موقع تعلیق باید کارگردان این اختیار را داشته باشد که از افه تصویری دل‌خواهش استفاده کند. به نظر من اگر بگوییم که این افه‌ها تماشاگر ایرانی را اذیت می‌کند یا برای او نباید ساخته شود او را دست‌کم گرفته‌ایم و از طرف دیگر راه را برای پیش‌برد سلیقه او (و من و شما) بسته‌ایم.

دیالوگ‌نویسی

بعد از بحث تصویربرداری فکر می‌کنم بحث ، بحث دیالوگ است ، دیالوگ‌ها به گفته دوستان کیمیایی‌وار هستند که من فکر می‌کنم نیستند ، چرا؟ چون اعتقاد دارم دیالوگ‌های این فیلم بیشتر بر پایه دیالوگ-مونولوگ هستند تا دیالوگ ، یعنی چه؟ یعنی یکی از بازی‌گران یک دیالوگ می‌گوید و با سکوت بازی‌گر مقابلش مواجه می‌شود و آن را تبدیل می کند به مونولوگ که این کار را در سریال‌سازی‌های اخیر سینما خیلی کم دیده‌ام ، اما از لحاظ شباهت نوع دیالوگ‌ها با فیلم‌های کیمیایی به ذهن من هم رسید موقع دیدن آن که شاید کمی شبیه نوع دیالوگ‌های قهرمان‌های سینمای کیمیایی باشند ، اما مهم‌ترین تفاوت سریال مقدم با فیلم‌های کیمیایی در نوع دیالوگ‌گویی به نظرم وجود یک تفکر پشت دیالوگ‌هایی است که نعمت‌الله برای سریال مقدم نوشته است. نمونه‌ای را مثال می زنم. در یکی از همی آخرین قسمت ها بود که دیالوگی بین منصور و عطا پشت تلفن درگرفت و در آن منصور از عطا می‌خواست که «سمت» منیژه نرود و بیاید «سمت» او. بعد ا زآن هم با منیژه تماس گرفت و به او گفت که سعی کرده عطا را بکشاند «سمت» خودش، این تکرار یک واژه که در نگاه اول ممکن است خیلی آزارنده بیاید به خاطر نوع ادای کامران تفتی خیلی خیلی خوش‌مزه می‌شود و دوستش داریم.

بازی‌ها

امیرجعفری:نعمت‌الله در مصاحبه‌اش با جام‌ جم گفته موقع نوشتن فیلم‌نامه به امیر جعفری فکر می‌کرده ، حعفری با پیشینه‌اش از تئاتر توانسته نقش یک پادوی جواهر فروشی را که در پی اثبات بی‌گناهی خود ، بیشتر و بیشتر از چاله به چاه می‌افتد ایفا کند. او با تکیه بر صدا و میمیک خود نقش عطا خان‌عمو را به سر منزل مقصودش رساند، اما نکته‌ای که شاید کمی آزاردهنده بود پافشاری بیش‌ازاندازه او بر برخی از جزییات غیرلازم در هنگام دیالوگ‌گویی بود. مثلا ادای حرف «دال» در پایان کلمه می‌کنید ، یا می‌خواهید. «چرا این کارو با من می‌کنید؟» ، نمی‌دانم این پافشاری از جانب مقدم بوده یا جعفری اما به هرحال زاید می‌نمود. اما حضور او در سریال‌های جدی نویدبخش دیدن بازی‌های به‌تر نسبت به آن‌چه از او در سریال‌های طنز دیده‌ایم است. همین که بعد از بازی طنزش در چاردیواری مقدم ایفای نقش تلخی مثل عطا خان‌عمو را به او داده نشان از توانایی‌های بسیار این بازی‌گر دوست‌داشتنی است.

پانته‌آ بهرام: بهرام را با بازی‌اش در سریال مسافر به یاد دارم. بعد از آن هم در چهارشنبه سوری اصغر فرهادی خوش درخشید و در دو قسمت از سریال جست‌وجوگران هم بازی خوبی را از او شاهد بودم. می‌دانم که بهرام هم پیشینه تئاتری دارد و با تکیه بر همان می‌تواند بازی قدرتمندانهای از خود به نمایش بگذارد.به یاد بیاوریم بازی او در قسمتی که می‌خواهد برای مادر عادل (مریم امیرجلالی) که نمی‌داند که او در کشته شدن نرگس نقشی سهوی داشته اعتراف کند که «در گذشته پایش لغزیده و بدجوری هم لغزیده». بازی‌اش عجیب باورپذیر است.

کامران تفتی: بازی در نقشی را به عهده داشت که از خودش چندین سال (دقیقش 12 سال) پیرتر بود ، با گریمی که یازی او را با آن‌چه در تاوان از او می‌دیدیم یا قبل‌تر از آن در شمس‌العماره کلی متفاوت جلوه می‌داد. تفتی به گمانم کارش را در تلویزیون با بازی در خواب و بیدار فخیم‌زاده آغاز کرد و در سال‌های اخیر بیش‌تر شناخته شده است. در بازی او در زیر هشت چیزی هست که نمی‌شود به این آسانی‌ها توصیفش کرد. تفتی اگر بخواهم درست بگویم با چشمانش بازی می‌کند و روی صدایش هم خیلی تسلط دارد. در صحنه‌هایی که باید گریه کند واقعا گریه می‌کند ، خود همین مسئله گریه در سینما و تلویزیون ایران میتواند مسئله یک نوشته کامل این وبلاگ باشد ، اما به همین قدر بسنده می‌کنم. نمایی از دوربین از نقطه نظر پایین به بالا از تفتی که اشکش روی دوربین چکید باید برای سال‌ها در خاطر دیگر سریال‌سازان بماند.

دیگران: نقش پسیانی را چون خیلی خیلی سپید است خیلی پسندیدنی نیافتم. اما  بازی بازیگر نقش جهان و آقابالاسر ممل (علی صالحی) را خیلی خیلی دوست داشتم که متاسفانه هرچه گشتم نام او را در محیط وب نیافتم. آناهیتا افشار را هم که پیش از این او را در سه در چهار دیده بودم ، از لحاظ بازی در نقش دختر عیوضی خوب و قابل قبول بود.

حرف آخر: سریال ،‌سریال تلخی است، خیلی‌ها را شاید به خاطر همین تلخی پس بزند. اما در مصاحبه‌اش سعید نعمت‌الله حرف قشنگی زده بود که« این قاب من نیست ،‌قاب جامعه‌ است»، من آن را به تصویر کشیده‌ام. من خودم واقعا از وجود جایی به نام گرم خانه اطلاع نداشتم. سریال توانسته ازپس داستان خودش بربیاید ، به پایان گل و بلبل و «فور اور افتری»اش کاری نداشته باشیم ، که گفتم چرا کاری نداشته باشیم.، کلیت کار، کار خوب و ماندنی‌ای بود.

*دروغ‌های راستکی – گفتگوی  سعید نعمت‌الله یا جام جم درباره زیر هشت

*دلتان پوست پیازی نباشد – گفتگوی سیروس مقدم با جام جم درباره زیر هشت

*گفتگوی مهرنیوز با امیر جعفری و درد دل‌هایش درباره دیده نشدن

*گفتگوی کامران تفتی با جام جم درباره زیر هشت به نقل از سیمرغ

*تصاویر نشست خبری سریال زیر هشت در مهرنیوز

*فضای مجموعه «زیر هشت» برای مخاطبان تکراری نیست ، از آفتاب

پس‌نوشت: به مناسبت 71مین سالگرد اکران «جادوگر از» ، گاردین 71 حقیت درباره این فیلم را کارکرده است که خالی از لطف نیست خواندنش.

Advertisements

3 دیدگاه

دسته نقد سریال

3 پاسخ به “هزارتوی غم – نقد سریال «زیر هشت»

  1. این سریال را دانلود کرده و دیدم اما از اونجائیکه به نظرم اومد این سریال با عواطفم بازی مسخره ای را راه انداخته دیگر آن را نگاه نکردم…

  2. نیستان :
    این سریال را دانلود کرده بودم و چند قسمتی هم از ان دیدم اما از اونجائیکه به نظرم اومد این سریال با عواطفم بازی مسخره ای را به راه انداخته دیگر آن را نگاه نکردم…

    • بنفشه جان ، کاش بیشتر توضیح می‌دادی منظورت از بازی مسخره چیست؟ درست است ، همان‌طور که گفتم سریال تلخی است ، اما ماهیت سریال این گونه است که باید تا آخر دیده شود. فکر نمی‌کنی کمی برای یک سریال بیست و شش قسمتی زود باشد که با دیدن چند قسمت اول آن درباره‌اش قضاوت کرد؟

پاسخی بگذارید

در پایین مشخصات خود را پر کنید یا برای ورود روی شمایل‌ها کلیک نمایید:

نشان‌وارهٔ وردپرس.کام

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری WordPress.com خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

تصویر توییتر

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Twitter خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس فیسبوک

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Facebook خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس گوگل+

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Google+ خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

درحال اتصال به %s