ریشه‌شناسی دو واژه «کنیز» و «پیام»

دیروز در راه که می‌رفتیم مدرسه و در ماشین دوست‌ام صحبت از «کنیز»  شد. به فکر افتادم که کنیز می‌تواند با «کنز» عربی هم‌ریشه باشد و بر وزن فعیل یا نه؟ از دبیر عربی‌ که به‌واقع خیلی هم وارد است پرسیدم که کنیز عربی است یا نه؟ گفت در عربی برای واژه کنیز داریم امه. و این‌که شک دارد که کنیز عربی باشد و از سه‌حرفی ک-ن-ز. خانه که آمدم برهان‌ام را نگاهی انداختم و دیدم که کنیز ریشه پهلوی – اوستایی دارد به شرح ذیل:

1. کنیز:اوستا، «کنیا، کینین، کینیکا» (دختر جوان). پهلوی، کنیک. هندی باستان، «کنیه، کنیه». و این کلمه مرکب است از: کن (زن) + ییز (پسوند تصغیر) = یزه (دوشیزه). با پهلوی، پازند «کنیچک» قیاس شود. امروزه به معنی زن است و مجازاً به معنی پرستار استعمال می‌شود. (از حاشیه برهان چ معین) – منبع برخط: |+|

واژه دیگری که خیلی ذهن‌ام را به خود مشغول کرده بود واژه «پیام» بود که خیلی‌ها آن‌را «پی‌یام : pee-yaam» تلفظ می‌کنند. خواستم ببینم دلیلی ریشه‌شناسانه دارد یا نه: باز هم دست‌به دامن برهان چاپ معین‌ام شدم: نتیجه چنین شد:

2.پیام: = پیغام، اوستا: پیتیگامَه (pai-tee-gaa-mah)، پهلوی: پیتام (pee-taam)،‌ پازند: پیغام (pee-qaam). خوب می‌بینید که واژه پیغام در پهلوی pee-taam تلفظ می‌شده که شاید به مرور زمان اثر خود را به پیام هم داده باشد. شاید البته.

Advertisements

بیان دیدگاه

دسته ریشه‌شناسی, زبان‌شناسی

پاسخی بگذارید

در پایین مشخصات خود را پر کنید یا برای ورود روی شمایل‌ها کلیک نمایید:

نشان‌وارهٔ وردپرس.کام

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری WordPress.com خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

تصویر توییتر

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Twitter خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس فیسبوک

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Facebook خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس گوگل+

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Google+ خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

درحال اتصال به %s